Tin đồn “Titan dễ gãy” liệu có thật không!?

Sự thật về Titan – Phần 5: “Titan dễ gãy, nhưng thực ra… loại dễ gãy là Titan thuần túy”

Có lẽ là khoảng 20 năm trước, khi đó chúng ta thường nghe câu chuyện “Bu lông Titan rất dễ gãy”.
Nhưng dạo gần đây, hầu như không còn nghe thấy điều đó nữa.

Tại sao gần đây không còn nghe thấy nữa?
Và liệu bu lông Titan có thực sự dễ gãy hay không?

Liệu bu lông Titan có thực sự dễ gãy?

Nếu được hỏi “Có gãy không?”, câu trả lời sẽ là “Có gãy”.
Tuy nhiên, điều này có nghĩa là “Nếu cố tình làm cho gãy, thì có thể làm gãy được”.
Nếu tác động một lực vượt quá cường độ cho phép, đương nhiên nó sẽ gãy.

Nhưng điều đó không chỉ giới hạn ở Titan.
Bất kỳ vật liệu nào như sắt hay thép không gỉ (inox) cũng đều như vậy.

Trái lại, Titan mạnh hơn nhiều so với bu lông sắt hay thép không gỉ.
Vậy tại sao người ta lại nói “Titan dễ gãy”?

Có loại bu lông Titan mạnh và cũng có loại bu lông Titan yếu.

Dù chỉ gọi đơn giản là “Titan” nhưng thực tế có rất nhiều loại khác nhau.
Trong số đó, có 2 loại thường được sử dụng để làm bu lông như dưới đây:

① Ti-6Al-4V

② Titan thuần túy

Trong ngành xe máy, khi nhắc đến “Bu lông Titan”, người ta thường ám chỉ loại ① Ti-6Al-4V. Nó thường được gọi phổ biến là “Titan 64”.

Tất nhiên, bu lông của motoROCKMAN cũng là Ti-6Al-4V.
Phải nói thẳng là loại này cực kỳ mạnh!

Vậy còn loại kia, Titan thuần túy nhóm 2 thì sao…
Nó chỉ có cường độ chưa bằng một nửa so với Titan 64.

Đúng vậy, chân tướng của những chiếc bu lông Titan “dễ gãy” chính là bu lông làm từ “Titan thuần túy”.

Bu lông Titan thuần túy

Nghe đến “Titan thuần túy” (Titan nguyên chất), có vẻ như nó mang lại cảm giác cao cấp, nhưng thực tế thì ngược lại.
Dù là Titan hay Nhôm, những thứ có chữ “thuần” thường sẽ yếu.

Ti-6Al-4V là một loại hợp kim chứa 6% Nhôm và 4% Vanadi pha trộn với Titan.
Kim loại ở dạng hợp kim sẽ mạnh hơn nhiều so với kim loại nguyên chất.

Nguyên nhân khiến tin đồn “dễ gãy” lan rộng

Chân tướng của loại bu lông Titan dễ gãy chính là bu lông làm từ Titan thuần túy, và nguyên nhân khiến tin đồn đó lan rộng lại bắt nguồn từ một nhà sản xuất phụ tùng xe đạp lâu đời.

Loại bu lông đi kèm với phần pô-tăng (stem) do công ty này bán ra chính là bu lông làm từ Titan thuần túy. Theo những gì tôi nghe được thì có vẻ như chúng đã bị gãy rất thường xuyên.

Tôi không rõ liệu họ có lấy bu lông Titan làm thế mạnh để quảng cáo hay không. Tuy nhiên, có vẻ như đây chính là nguyên nhân khiến tin đồn “Titan dễ gãy” lan truyền rộng rãi.

Cách phân biệt bu lông Titan thuần túy

Vậy nên, từ đây tôi sẽ giải thích cách nhận biết để bạn không mua nhầm phải loại Titan thuần túy.
Có 4 cách chính để phân biệt như sau:

・ Kiểm tra ký hiệu

・ Kiểm tra giá cả

・ Không có dấu vết cắt gọt

・ Được đánh bóng và các cạnh bị bo tròn

① Kiểm tra ký hiệu

Trước hết, hãy kiểm tra thẻ treo hoặc bảng giá của sản phẩm.
Có một vài thuật ngữ dùng để chỉ Titan thuần túy và Titan 64.

Titan thuần túy

・JIS loại 2
・Grade2
・Gr2

Titan 64

・JIS loại 60
・Grade5
・Gr5

・Ti-6Al-4V
・TAB6400
・α-βTitan

② Kiểm tra giá cả

Những mặt hàng có giá rẻ bất thường so với mặt bằng chung thì rất đáng nghi vấn.
Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những loại Titan 64 có giá cực kỳ rẻ.

Các doanh nghiệp trong ngành, bao gồm cả công ty chúng tôi, đều thiết lập giá niêm yết có tính đến việc bán buôn.
Nhưng hiện nay là thời đại mà cá nhân cũng có thể tự nhập hàng từ nước ngoài về để kinh doanh.

Những nơi như vậy bán theo mô hình B to C nên giá rất rẻ. Nếu đúng thật là Titan 64 thì không có vấn đề gì cả.
Cần lưu ý thêm là các loại bu lông bán tại các cửa hàng kim khí hay cửa hàng vật liệu xây dựng đều là Titan thuần túy.

③ Không có dấu vết cắt gọt

Tiếp theo là cách xác nhận qua ngoại quan.
Đây là loại bu lông Titan thuần túy 👇

Những loại được để nguyên trạng thái rèn, không qua cắt gọt như thế này là Titan thuần túy.
Người ta sẽ không mất công cắt gọt những chiếc bu lông Titan thuần túy vốn được sản xuất với chi phí thấp.

④ Bu lông đã đánh bóng

Điều phiền phức chính là loại này.
Bu lông có độ bóng do được đánh bóng bằng lồng quay (barrel polishing).

Nếu các góc cạnh không sắc nét như thế này thì đó không phải là cắt gọt mà là do đánh bóng.
Nếu bạn chưa từng tận mắt thấy bu lông Titan thật, bạn có thể nhầm lẫn, hãy cẩn thận!

Ngoài ra, còn có cả loại bu lông Titan thuần túy được xử lý Anodized (nhuộm màu điện hóa).
Ngay cả với những loại đó, hãy kiểm tra xem chúng có dấu vết cắt gọt hay không.

Hơn nữa, cũng có những loại bu lông thép không gỉ được cắt gọt tinh xảo.
Trường hợp này nếu không cầm trực tiếp trên tay thì khó mà biết được.
Mà nếu đến mức đó thì hoàn toàn là lừa đảo rồi.

Tác giả bài viết

Nhà kỹ sư tài năng với nhiều thành tích trong việc phát triển sản phẩm phía sau hậu trường cho các hãng phụ tùng và đội đua.
Ngoài ra, với chủ đề “làm cho xe máy trở nên ngầu hơn”, anh cũng nhiệt tình chia sẻ kiến thức và kỹ thuật chuyên môn qua blog và mạng xã hội.
---
パーツメーカーやレースチームの黒子として多くの開発実績を持つ実力派エンジニア。
また「バイクをカッコよくする」をテーマに、プロの技術と知識をブログやSNSで惜しみなく発信中。